เลือกขนาดเครื่องอัดลมให้เหมาะสมกับการใช้งาน (Air Compressor Size Guide)

เครื่องอัดลมเป็นหัวใจของระบบลมในอุตสาหกรรมทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นงานซ่อมบำรุง งานพ่นสี หรือสายการผลิตอัตโนมัติ แต่การเลือก “ขนาดเครื่องอัดลม” ที่เหมาะสม ไม่ใช่เพียงดูแค่แรงม้า (HP) เท่านั้น ยังมีปัจจัยสำคัญอื่น ๆ เช่น แรงดันลม (Pressure), ปริมาณลม (Air Flow), แหล่งพลังงาน (Power Source) และ สภาพแวดล้อมการทำงาน

ต่อไปนี้ เราจะอธิบายแต่ละปัจจัยให้เข้าใจง่าย และแนะนำแนวทางเลือกขนาดเครื่องอัดลมให้เหมาะกับการใช้งานของที่สุด

ปัจจัยในการเลือกขนาดเครื่องอัดลม

ก่อนตัดสินใจซื้อเครื่องอัดลม ควรเข้าใจปัจจัยพื้นฐาน 3 ด้าน คือ แรงดันลม, ปริมาณลม, และกำลังไฟฟ้า ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าเครื่องรุ่นใดจะตอบโจทย์การใช้งานได้ดีที่สุด

 

แรงดันลม (Pressure – MPa (G) / MPa (abs))

การทำความเข้าใจหน่วยแรงดันเป็นสิ่งสำคัญ ที่ใช้ในการเปรียบเทียบคอมเพรสเซอร์ โดยทั่วไปค่า MPa(G) หมายถึงแรงดันเกจ ซึ่งวัดแรงดันที่สูงกว่าแรงดันบรรยากาศ ส่วน MPa(abs) หรือ Absolute Pressure คือค่าที่รวมแรงดันบรรยากาศเข้าไปด้วย

ค่ามาตรฐานที่พบบ่อยในโรงงานอุตสาหกรรมคือ

 

• ・งานซ่อมบำรุงและศูนย์บริการรถยนต์ : 0.6–0.7 MPa
• ・งานผลิตทั่วไป : 0.6–1.0 MPa
• ・งานพ่นทราย (Sandblasting) : 0.6–0.8 MPa และต้องรักษาความดันให้คงที่เพื่อคุณภาพของผิวงาน

 

ดังนั้นควรเลือกเครื่องที่สามารถรักษาแรงดันลมได้ต่อเนื่องระหว่างโหลด ไม่ใช่เฉพาะค่าแรงดันสูงสุด

 

ปริมาณลม (Air Flow – CFM / FAD)

CFM (Cubic Feet per Minute) คือปริมาณอากาศที่เครื่องสามารถจ่ายได้ต่อ 1 นาที ส่วน FAD (Free Air Delivery) คือปริมาณลมที่ส่งออกจริงหลังจากผ่านกระบวนการอัด

ปริมาณลมเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการเลือกเครื่องอัดลม เพราะจะกำหนดได้ว่าเครื่องสามารถรองรับการทำงานของเครื่องมือหนึ่งชิ้นหรือหลายชิ้นพร้อมกันได้หรือไม่

 

• ・งานที่ใช้งานเป็นช่วง ๆ (Intermittent Use): เช่น เครื่องยิงตะปู หรือ Airbrush ใช้ CFM ต่ำ เครื่องขนาดเล็กก็เพียงพอ
• ・งานต่อเนื่อง (Continuous Use): เช่น งานพ่นทราย งานขัด งานพ่นสี หรือสายการผลิต ต้องใช้เครื่องที่ให้ CFM สูงต่อเนื่อง

 

อีกตัวแปรสำคัญคือ Duty Cycle หรืออัตราส่วนระหว่างช่วงเวลาทำงานกับช่วงเวลาพักของเครื่อง เช่น เครื่องที่มี Duty Cycle 70% หมายถึง ทำงานได้ 7 นาที ควรพัก 3 นาทีในทุก 10 นาที เพื่อป้องกันความร้อนสะสมและยืดอายุการใช้งาน

สำหรับอุตสาหกรรมที่ต้องใช้อากาศสะอาด เช่น อาหาร ยา หรืออิเล็กทรอนิกส์ ควรเลือกเครื่องที่ผ่านมาตรฐาน ISO 8573 ซึ่งกำหนดระดับความบริสุทธิ์ของอากาศ ในด้านอนุภาค น้ำ และน้ำมัน เพื่อให้เหมาะกับกระบวนการผลิตที่ต้องการความสะอาดสูง

 

กำลังไฟฟ้าและแหล่งพลังงาน (Power Source – HP / kW และ Voltage)

กำลังไฟฟ้าเป็นอีกหนึ่งปัจจัยหลักในการเลือกเครื่องอัดลม เพราะมีผลต่อทั้งกำลังมอเตอร์และการติดตั้งระบบไฟในสถานที่ใช้งาน

 

• ・เครื่องอัดลมแบบพกพา ใช้แรงดันไฟ 110 V – 220 V สำหรับงานซ่อมทั่วไป หรือใช้ในบ้าน
• ・เครื่องอัดลมอู่ / โรงงานขนาดเล็ก แรงดันไฟ 220 V – 380 V ใช้กับเครื่องมือหลายตัวพร้อมกัน
• ・เครื่องอัดลมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ แรงดันไฟที่ใช้ 460 V ขึ้นไป สำหรับสายการผลิตหรือระบบอัตโนมัติ

 

การเลือกแรงดันไฟไม่เหมาะสม อาจทำให้มอเตอร์ทำงานเกินโหลด ส่งผลต่ออายุการใช้งานและประสิทธิภาพโดยรวมของระบบอัดลม

 

การเลือกเครื่องอัดลมตามประเภทงาน (Application-Specific Considerations)

งานแต่ละประเภทมีข้อกำหนดที่แตกต่างกัน จึงควรเลือกเครื่องอัดลมที่ตรงกับลักษณะการใช้งานจริง ดังนี้เป็นต้น

 

• ・งานพ่นสี (Spray Painting): ต้องใช้แรงดันลมต่ำแต่สม่ำเสมอ พร้อมปริมาณลม (CFM) ระดับกลาง เพื่อให้ผิวสีเรียบและลดการเกิดฟองอากาศ
• ・เครื่องจักร CNC: ต้องการลมแห้งและคงที่ ป้องกันการปนเปื้อนของฝุ่นหรือน้ำที่อาจกระทบต่อความแม่นยำของชิ้นงาน
• ・งานพ่นทราย (Sandblasting): ใช้แรงดันสูงและปริมาณลมมาก (High CFM) เพื่อรักษาความต่อเนื่องของแรงอัด เพราะแรงดันที่ตกเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผิวงานไม่สม่ำเสมอ

 

อย่าลืมพิจารณาอุปกรณ์บำบัดอากาศ (Air Treatment) เช่น ไดร์เออร์ ฟิลเตอร์ และเรกูเลเตอร์ ซึ่งทำให้เกิดแรงดันตกประมาณ 0.01–0.2 MPa จึงควรเลือกเครื่องที่มีอัตราการจ่ายลมสูงกว่าความต้องการจริงเล็กน้อย เพื่อชดเชยการสูญเสียแรงดันและคงประสิทธิภาพของระบบไว้ได้อย่างต่อเนื่อง

สำหรับงานในอุตสาหกรรมอาหาร ยา หรืออิเล็กทรอนิกส์ จำเป็นต้องเลือกเครื่องอัดลมที่อากาศผ่านมาตรฐาน ISO 8573 เพื่อให้ได้คุณภาพลมที่สะอาด เหมาะกับกระบวนการผลิตที่ต้องการความบริสุทธิ์สูง

 

กำลังไฟฟ้าและแรงดันไฟ (Power Source – HP/kW and Voltage)

ค่ากำลังไฟฟ้าของเครื่องอัดลม (Horsepower หรือ Kilowatt) มักถูกเข้าใจผิดว่า “แรงม้ามากย่อมดีกว่า” แต่ในความเป็นจริง กำลังไฟต้องสอดคล้องกับ ปริมาณลม (CFM) และ แรงดัน (MPa) ที่ต้องใช้ในงาน

 

• ・ขนาดเล็กแบบพกพา แรงดันไฟ 110V เหมาะกับงานเบา ใช้กำลังไฟจำกัด
• ・ขนาดกลาง (อู่ / เวิร์กช็อป) แรงดันไฟที่เหมาะสม 220V (Single Phase) ใช้ได้กับเครื่องมือหลายชิ้นพร้อมกัน
• ・ขนาดใหญ่แบบอุตสาหกรรม ใช้แรงดันไฟ 220V–460V (Three Phase) ใช้ในสายการผลิต ต้องมีระบบไฟฟ้ารองรับ

 

สภาพแวดล้อมที่มีผลต่อการทำงาน (Environmental Conditions)

สภาพแวดล้อมเป็นอีกปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของเครื่องอัดลมโดยตรง ซึ่งได้แก่

 

• ・ระดับความสูง: เมื่ออยู่ในพื้นที่สูงจากระดับน้ำทะเลมาก อากาศจะเบาบาง เครื่องต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อให้ได้แรงดันเท่าเดิม
• ・ความชื้นสูง: ทำให้เกิดการสะสมของน้ำในระบบ และเสี่ยงต่อการกัดกร่อน
• ・อุณหภูมิสูง: ความหนาแน่นของอากาศลดลง ทำให้ปริมาณลม (CFM) ที่ได้จริงลดลง

 

ควรติดตั้งเครื่องในบริเวณที่มีอากาศถ่ายเทดี มีอุณหภูมิคงที่ และห่างจากแหล่งความร้อนโดยตรง เพื่อยืดอายุการใช้งานและลดการสูญเสียพลังงาน

ประเภทของเครื่องอัดลมและช่วงขนาด (Types of Air Compressors and Their Size Range)

เครื่องอัดลมแต่ล่ะประเภทถูกออกแบบมาให้เหมาะกับรูปแบบงานเฉพาะ โดยมีช่วงขนาดและลักษณะการทำงานแตกต่างกัน

 

คอมเพรสเซอร์ลูกสูบ (Reciprocating Compressors)

ช่วงขนาด: ขนาดเล็กถึงกลาง (1–20 CFM)
เหมาะสำหรับ: งานเป็นช่วง (Intermittent Use)

ใช้ลูกสูบอัดอากาศ เหมาะกับ งานพ่นสีขนาดเล็ก Airbrush หรือเครื่องมือยิงตะปู ราคาไม่สูงแต่ไม่เหมาะกับงานต่อเนื่องเพราะเกิดความร้อนง่าย

 

คอมเพรสเซอร์แบบสกรูโรตารี (Rotary Screw Compressors)

ช่วงขนาด: ขนาดกลางถึงใหญ่ (5–3,000+ CFM)
เหมาะสำหรับ: งานต่อเนื่อง (Continuous Duty)

ให้แรงดันคงที่และอัตราการไหลลมสูง เหมาะกับ โรงงานผลิต, งานประกอบยานยนต์, ระบบอัตโนมัติ ทำงานได้ยาวนานกว่าแบบลูกสูบ เสียงเงียบ และประหยัดพลังงานกว่า

 

คอมเพรสเซอร์แบบแรงเหวี่ยง (Centrifugal Compressors)

ช่วงขนาด: ขนาดใหญ่มาก (3,000+ CFM)
เหมาะสำหรับ: ระบบอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น โรงกลั่น โรงงานเคมี หรือสายการผลิตหนัก ให้ปริมาณลมสูงต่อเนื่อง เหมาะกับงานที่ไม่สามารถหยุดระบบได้

ขนาดเครื่องอัดลมในอุตสาหกรรมและการใช้งาน (Industrial Air Compressor Sizes and Uses)

การเลือกขนาดเครื่องขึ้นอยู่กับลักษณะงานและสภาพแวดล้อมของการติดตั้ง

 

• ・อู่ซ่อมรถยนต์ (Auto Shops): ใช้เครื่องขนาด เล็กถึงกลาง (5–20 CFM) สำหรับ ประแจลม ปืนพ่นสี และเครื่องมือลมทั่วไป แรงดันต้องคงที่เพื่อให้ผิวสีเรียบและประสิทธิภาพของเครื่องมือคงที่
• ・การบรรจุอาหาร (Food Packaging): ใช้เครื่องอัดลม ขนาดเล็ก (5–10 CFM) พร้อม Air Dryer เพื่อให้อากาศแห้งและสะอาดตามมาตรฐานสุขอนามัย ISO 8573
• ・โรงงานผลิต (Manufacturing): ใช้เครื่องอัดลม ขนาดใหญ่ (20–200+ CFM) สำหรับงานต่อเนื่อง เช่น เครื่องขัด สว่านลม หรือเครื่องจักรในสายการผลิต

 

ควรพิจารณาว่าระบบติดตั้งอยู่ในร่มหรือกลางแจ้ง

 

• ・กลางแจ้ง: ใช้เครื่องขนาดใหญ่ขึ้นเพื่อชดเชยแรงดันตก
• ・ในร่ม: ต้องควบคุมอุณหภูมิและเสียงรบกวน

 

นอกจากนี้ควรติดตั้ง Air Dryer และ Storage Tank เพื่อควบคุมความชื้นและรักษาแรงดันลมให้คงที่ ช่วยยืดอายุเครื่องมือและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบโดยรวม

ขนาดและกำลังของเครื่องอัดลม (Compressor Sizes and Capacities)

ขนาดของเครื่องอัดลมสามารถจำแนกได้ตามกำลังไฟและลักษณะการใช้งาน ซึ่งช่วยให้เลือกเครื่องได้ตรงกับประเภทงานและปริมาณลมที่ต้องใช้จริงในแต่ละวัน

 

เครื่องอัดลมขนาดเล็ก (Small-scale Compressors)

ปริมาณลม: 1–5 CFM
เหมาะสำหรับ: งานเบา เช่น พ่นสีขนาดเล็ก Airbrush เติมลมยาง หรือใช้เครื่องมือลมขนาดเล็กในงานช่างทั่วไป

เครื่องอัดลมกลุ่มนี้มีขนาดกะทัดรัด เคลื่อนย้ายง่าย เหมาะกับ งาน DIY หรือเวิร์กช็อปในบ้าน แม้กำลังไม่สูงมากแต่เพียงพอสำหรับงานซ่อมบำรุงและงานตกแต่งที่ต้องการความละเอียด เหมาะกับผู้ใช้งานทั่วไปที่ต้องการความสะดวก ประหยัดพื้นที่ และไม่จำเป็นต้องใช้งานต่อเนื่องเป็นเวลานาน

 

เครื่องอัดลมขนาดกลาง (Medium-scale Compressors)

ปริมาณลม: 6–20 CFM
เหมาะสำหรับ: งานก่อสร้าง งานพ่นสี งานหลังคา หรือการใช้งานเครื่องมือลมหลายชิ้นในเวลาเดียวกัน เครื่องอัดลมขนาดกลางสามารถให้แรงดันและปริมาณลมเพียงพอสำหรับเครื่องมือที่ใช้พลังงานปานกลาง เช่น ปืนพ่นสี, เครื่องยิงตะปู, ประแจลม หรือเครื่องมือประกอบโครงไม้/เหล็ก

เหมาะกับทั้งอู่ซ่อม โรงงานขนาดเล็ก และงานผลิตที่ไม่ต้องใช้งานต่อเนื่องตลอดเวลา ให้กำลังเพียงพอโดยไม่เปลืองพลังงาน เหมาะกับผู้ใช้งานที่ต้องการความสมดุลระหว่างประสิทธิภาพและต้นทุน

 

เครื่องอัดลมขนาดใหญ่ (Large-scale Compressors)

ปริมาณลม: 20+ CFM
เหมาะสำหรับ: งานอุตสาหกรรมหนัก เช่น พ่นทราย (Sandblasting), พ่นสีอุตสาหกรรม, หรือขับเคลื่อนเครื่องจักรขนาดใหญ่

เครื่องอัดลมขนาดใหญ่สามารถจ่ายลมให้กับ เครื่องมือหลายชิ้นพร้อมกันได้ในเวลาเดียวกัน โดยไม่เกิดแรงดันตก เหมาะสำหรับ สายการผลิต โรงงานประกอบ หรืออุตสาหกรรมที่ต้องการลมต่อเนื่องระดับสูง

เหมาะกับธุรกิจที่ต้องการความต่อเนื่อง ความเสถียร และประสิทธิภาพสูงสุดของระบบอัดลม

ทำไม “KOBELCO” ถึงเป็นคำตอบที่ใช่ (Why Choose KOBELCO)

KOBELCO เป็นผู้นำด้านเครื่องอัดลมระดับโลก ที่มุ่งพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อให้ได้เครื่องที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ใช้พลังงานอย่างคุ้มค่า และมีอายุการใช้งานยาวนาน

 

• ・มาพร้อมระบบควบคุมอัจฉริยะ ปรับรอบมอเตอร์ตามความต้องการใช้งานจริง
• ・โครงสร้างแข็งแรง ทนต่อสภาวะอุณหภูมิและความชื้น
• ・มีทีมบริการและอะไหล่แท้รองรับทั่วประเทศ

 

ไม่ว่าจะเป็นเครื่องอัดลมขนาดเล็กสำหรับงานทั่วไป หรือระบบอัดลมขนาดใหญ่ระดับอุตสาหกรรม KOBELCO สามารถออกแบบและแนะนำโซลูชันที่ตรงกับความต้องการได้อย่างสมบูรณ์แบบ

สรุป : การเลือกขนาดเครื่องอัดลมที่ถูกต้องช่วยให้คุณ

 

• ・ใช้พลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ・ยืดอายุเครื่องมือและระบบลม
• ・ลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว

 

อย่าลืมพิจารณาทั้งแรงดัน (MPa), ปริมาณลม (CFM), และลักษณะงาน เพื่อให้ได้เครื่องที่ “พอดี” ที่สุด

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

 

Q1: จะรู้ได้อย่างไรว่าเครื่องอัดลมขนาดไหนเหมาะกับงานของเรา?

A: เริ่มจากรวมปริมาณลม (CFM) ที่เครื่องมือแต่ละชิ้นใช้ จากนั้นเผื่ออีก 20–30% เพื่อรองรับการใช้งานพร้อมกันหรือการขยายในอนาคต

 

Q2: ตลาดเครื่องอัดลมในปัจจุบันมีแนวโน้มอย่างไร?

A: ข้อมูลอุตสาหกรรมปี 2024 ระบุว่า มูลค่าตลาดเครื่องอัดลมทั่วโลกอยู่ที่ประมาณ 26.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และคาดว่าจะเติบโตถึง 40 พันล้านดอลลาร์ ภายในปี 2032 จากการขยายตัวของภาคการผลิตและระบบอัตโนมัติ